domingo, 7 de octubre de 2012
A gran mentira d'a transicion
Encara que belunas d'as afirmacions d'o video son discutibles, encara que uno malfia (e muito) d'a organizacion que en ye deçaga, me pareix que fa buena honra de veyer-lo: vinclo t'o video
martes, 2 de octubre de 2012
A mia luenga (poema Evenki)
Mirando de trobar informacion en o rete sobre luengas
menaçatas, m’he alcontrato este poema d’Alitet Nemtushkin (1939 - 2006), un
autor Evenki —pueblo de Sibéria, dinantes coneixitos como Tungús u Tunguz, que
viven trestallatos entre Rúsia (bels 35000) e China (bels 25000)— autor de bels
libros en a suya luenga e en ruso.
Como lo poema m’ha feito prou goyo, he quiesto traducir-lo a l’aragonés. Si querez leyer o texto en inglés e coneixer una miqueta més sobre l’autor, punchar en o vinclo.
Como lo poema m’ha feito prou goyo, he quiesto traducir-lo a l’aragonés. Si querez leyer o texto en inglés e coneixer una miqueta més sobre l’autor, punchar en o vinclo.
A MIA LUENGA
Si olbido a mia parla nativa
E as cancions que cantan a mia gent
Qué honra me fan os uellos, as orellas?
Qué honra me fa a boca?
Si olbido a uloreta d’a tierra
E no la sirvo bien
Qué honra me fan as mans?
Ta qué vivo en o mundo?
Cómo podrí creyer-me a fata ideya
De que a mia luenga ye feble e pobra
Si as zagueras parolas de mi mair
Fuen en
Evenki?
miércoles, 26 de septiembre de 2012
Ash-Wednesday, de T. S. Eliot
O 26 de septiembre de 1888
naixeva en Sant Loís, Estatos Unitos, o escritor T. S. Eliot. Asinas que, como
hue ye 26 de septiembre, tiengo a desincusa perfecta ta traducir qualque coseta
suya. Per eixemplo, l’emprencípio de Ash-Wednesday
—solo que l’emprencípio, que o poema, encara que prou recomendable, ye larguiço
de traducir— una d’as suyas obras més religiosas. Qui quiera leyer o poema entero
—l’original en inglÉs, prou que sí— que punche aquí e disfrute d’as reflexions
d’un autor que se diciva "classicist in literature, royalist in politics,
and anglo-catholic in religion."
MIERQUELES DE CENISA
Perque no tiengo asperança de tornar de nuevas
Perque no tiengo asperança
Perque no tiengo asperança de tornar
Deseyando lo don d’este e la envista d’ixe
Ya no me hi foi més per fer-me-hie per ixas cosas
(¿Per qué deveria ixamplar as suyas alas a lica aviellada?)
¿Per qué deverí gemecar yo
Per lo poder esmuyito d’o reino cutiano?
Perque no tiengo asperança de coneixer de nuevas
A feble glória d’a hora positiva,
Perque no pienso
Perque sé que no coneixeré
O unico e real poder transitório
Perque no puedo beber
Allí, an que os árbols floreixen e as fuents fluyen, pos res
no ibi ha allí de nuevas
Perque yo sé que o tiempo ye siempre tiempo
E o puesto ye siempre e solo que puesto
E o que ye real no ye real que una vegata
E solo que ta un puesto
Me foi contento de que as cosas seigan como son e
Renúncio á o rostro bienaventurato
E renúncio á la voz
Perque no puedo tener asperança de tornar de nuevas
Me foi contento altalle, en tenendo que construyir qualcosa
De qué fer-me contento.
E rogo á Dios que tienga misericórdia de nusatros
E rogo poder olbidar
Ixos afers que con yo mesmo discuto demasiato
Explico demasiato
Perque no tiengo asperança de tornar de nuevas
Dixaz que estas parolas respondan
Per o que s’ha feito, ta que no se torne á fer
Sisquiera o juício no nos seiga demasiato costoso
Perque estas alas ya no son alas ta volar
Sino simples aspos ta sobater l’aire
L’aire que agora ye chiquet e ixeco de tot
Més chiquet e ixeco que a voluntat
Ensinya-nos á que nos se dé e no nos se dé
Ensinya-nos á posar-nos calmos.
Roga per nusatros pecadors agora e en a hora d’a nuestra
muerte
Roga per nusatros agora e en a hora d’a nuestra muerte
ASH-WEDNESDAY
Because I
do not hope to turn again/ Because I do not hope/ Because I do not hope to turn/
Desiring this man's gift and that man's scope/ I no longer strive to strive
towards such things/ (Why should the aged eagle stretch its wings?)/ Why should
I mourn/ The vanished power of the usual reign?// Because I do not hope to know
again/ The infirm glory of the positive hour/ Because I do not think/ Because I
know I shall not know/ The one veritable transitory power/ Because I cannot
drink/ There, where trees flower, and springs flow, for there is nothing again//
Because I know that time is always time/ And place is always and only place/ And
what is actual is actual only for one time/ And only for one place/ I rejoice
that things are as they are and/ I renounce the blessed face/ And renounce the
voice/ Because I cannot hope to turn again/ Consequently I rejoice, having to
construct something/ Upon which to rejoice// And pray to God to have mercy upon
us/ And pray that I may forget/ These matters that with myself I too much
discuss/ Too much explain/ Because I do not hope to turn again/ Let these words
answer/ For what is done, not to be done again/ May the judgement not be too
heavy upon us// Because these wings are no longer wings to fly/ But merely vans
to beat the air/ The air which is now thoroughly small and dry/ Smaller and
dryer than the will/ Teach us to care and not to care/ Teach us to sit still.//
Pray for us sinners now and at the hour of our death/Pray for us now and at the
hour of our death.//
lunes, 17 de septiembre de 2012
Pelicla sobre os mártirs de Balbastro
A productora Contracorriente ha emprencipiato es treballos ta
fer una pelicla en Ciudad Rodrigo (Salamanca) sobre o martírio d’a
Comunidat Claretiana de Balbastro durant o verano de 1936, quan cinquanta e un jovens seminaristas estion
salvagement asesinatos per
as clicas marxistas e anarquistas.
as clicas marxistas e anarquistas.
Os claretianos asesinatos fuen ençarratos per os suyos verdugos
en una cambra d’o seminário de Balbastro, an que fuen martiriciatos en diferents
dias d’o mes de juliol de 1936.
Este episódio historico ye a trama d’a pelicla que se rodará en Ciudad Rodrigo, lugar que ferá d’o Balbastro de 1936. O que bi ocurrió
e bi escrivion os própios mártirs son beluns d’es pasages que se prevaran de
recrear. Os religiosos, conscients de que ivan á morir, escrivion o suyo
testimónio de Fe de vez que pidivan o perdon ta os suyos asesinadors. En o suyo ricuerdo, l’antigo Seminário Claretiano de Balbastro ye hue o Museu d’os Mártirs.
A productora encargata d’o rodage, Contracorriente
Producciones, tiene a suya siede en Ciudad Rodrigo e ye naixita baixo lo
refirme d’a Diócesis local.
Quí m’iva á dicir que á la fin, e dimpués de tantos d’anyos,
mesmo tornarí á veyer una pelicla espanyola.
domingo, 16 de septiembre de 2012
A verdat d'a Fe
Les vrais amis du peuple ne sont ni révolutionnaires ni
novateurs, mais traditionalistes.
Os verdaders amigos d’o pueblo no son ni revolucionários ni
innovadors, sino tradicionalistas.
(Sant Pio X. Carta
Apostolica Notre Charge Apotostolique 25-08-1910)
Etiquetas:
actualidat,
ensinyança,
história,
moral,
tradicion,
traduccions
miércoles, 12 de septiembre de 2012
Juan Manuel e Juan Carlos
¿Per qué? m’he
preguntato quan he visto a fotografía este maitino en a prensa. ¿Per qué Juan Manuel de Prada se retracta á
o canto d’ixe personajot? Leigo a notícia e a cosa ye mesmo pior que no me
pensave.
Juan Manuel de Prada ha recullito hue de mans de Juan Carlos
o XXIII Premio FIES —atorgato
per a Fundación Institucional Española—
per un articlo suyo titolato "Monarquía" publicato en o suplemento
dominical d’o Grupo Vocento l’11 de septiembre de 2011.
Regiro una miqueta per
internet e leigo l’articlo que no leyé altalle. Ye prou encertato, como quasi
totas as colaboracions de de Prada. L’autor esfiende que a Monarquia ye a unica
institución que guaráncia hue a unidat e a permanéncia d’a Nacion Espanyola. D’alcuerdo,
prou que sí.
O que me fa fástio —e
pena— ye que un hombre d’a valia de de
Prada acuda t’a cambra d’audiéncias de Zarzuela e pueda, asinas, fer
creyer que un personajot como Juan Carlos represienta a Monarquia e a Nacion
Espanyola quan ye tot o contrário. No, no me l’asperave d’un hombre d’a valia de Juan Manuel de Prada.
Una pena.
jueves, 6 de septiembre de 2012
Tres acres e una vaca
Agora, quan tot s’eboldrega arredol de nusatros, ye més que
nunca menister ricordar que no podemos cayer en a desaperança. Ye difícil, pro
que sí, pero cal tener siempre present a divina providéncia. Més que més agora,
quan tot s’eboldrega arredol de nusatros.
Fa bel par de días me trobé en Zaragoça con un viello coneixito.
Encara que ye d’un lugar vicino á o mio, feva dos anyatas que no nos veyébanos.
Dinantes coincidívanos muito toz os veranos, pero agora que ya no somos jovens,
ya no garimboliamos guaire per as fiestas d’os lugars d’a redolada.
O caso ye que o pobre ye esqueferato dende fa quince meses e, como yera de dar, l’actual situacion economica ocupó
buena cosa d’a nuestra charradeta. Á lo que nos despedívanos, me dició que
encara havrinos á tornar t’o lugar, que os nuestros pairs se’n yeran itos ta fer-se
o preu, pero que a prosperidat que els hevan aconseguito, s’heva esbafato ta
cútio. En o lugar, continó, no nos faltará un gortet ta no crabutar de fambre, un
gortet ta recobrar a dignidat. No podié menos que dar-le a raçon: “tres acres e
una vaca”, sospiré. “Ixo ye —encertó
el— tres acres e una vaca”.
Three acres and a cow yera o eslogan d’os esfensors d’a reforma agrária
en a decada de 1880. Os distribuitistas de 1920 amprarian a lema e o própio Chesterton
lo fiço servir en What's Wrong With the World ta resumir o suyo credo economico e social.
Pareix un ensuénio, pero ye posible. Justament agora, quan tot s’eboldrega
arredol de nusatros, ye més posible que nunca. Qué pasaria si una parti d’ixas
famílias que a crisis ha aladiato decidís de tornar t’o campo, de tornar ta una economía
—més justa e raçonable— de chiquez propietários ligatos per
lo vinclo d’a solidaridat? No farian d’eixemplo —de simient— ta una nueva sociedat devantata sobre firmes alacez?
Alcaso no somos (quasi) toz fartos d’a degradación de tota mena an que
(mal)vivimos?
Fa més de cien anyatas que Lion XIII nos l’alvirtió:
Nam veteribus artificum collegiis superiore saeculo deletis, nulloque in eorum locum suffecto praesidio, 1) cum ipsa instituta legesque publicae avitam religionem exuissent, sensim factum est ut opifices inhumanitati dominorum effrenataeque competitorum cupiditati solitarios atque indefensos tempus tradiderit. 2) Malum auxit usura vorax, quae non semel Ecclesiae judicio damnata, tamen ab hominibus avidis et quaestuosis per aliam speciem exercetur eadem; 3) huc accedunt et conductio operum et rerum omnium commercia fere in paucorum redacta potestatem, ita ut opulenti ac praedivites perpauci prope servile jugum infinitae proletariorum multitudini imposuerint.Leo XIII, Rerum Novarum. De opificium conditione (1891)
Pos, destruyitos en o pasato sieglo os antigos grémios de treballadors,
sin estar substituitos per res, e en haver-se alpartato as nacions e as leis
civils d’a religion d’os nuestros pairs, poquet á poquet ha sucedito que os treballadors
s’han trobato entregatos, solencos e indefensos, á la inhumanidat d’os suyos
patrons e á l’angluciosa codícia d’os competidors. A fer creixer o mal, vino
voraz a usura, que, més d’una vegata condenata per senténcia d’a Ilésia, sigue
siempre, baixo diferents traças, igual en a suya naturaleça, eixercita per
hombres angluciosos. Tot ademés, os contratos d’as obras e o comércio de totas as
cosas son, quasi de tot, en as mans d’uns pocos, de traça que bels hombres cavalers
han imposato á la infinita multitut de proletários un jugo quasi d’esclavos.
Fa més de cien anyatas que Lion XIII nos ne ricordó a solucion.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
