JMJ

En realidat, no soi ito t’a JMJ. Yere en Madrid ixos dias e aproveité ta refitoliar una miqueta, ixo sí, pero no soi ito t’a JMJ e no feré un analís d’unas Jornatas que no vivié.

No fue t’a JMJ per várias raçons. Malament puede ir ta unas Jornatas Mundials d’a Jovenalla qui fa anyos que dixó deçaga a suya joventut. Ademés, e més que més, me fa muito fástio, esteticament, tot ixe ambient de guitarras e cancionetas. No puedo con ixas estrolicaderas bofas que més pareixen própias d’un telepedricador protestant que d’un propagandista catolico. Soi un antiguato, ya lo sé, pero me pareix quasi blasfémia, per eixemplo, fer servir cancions de Bob Dylan, e atras gents parellanas, en a nuestra litúrgia. Mesmo o més encerrinato esfensor d’o CVII me reconeixerá que a respuesta, amigos mios, ye en Cristo, no pas bufando en l’áire.

Pero yere en Madrid ixos dias e aproveité ta alparciar un poquet. Sin querer me trobé con a manifestacion anticatolica. Rostros esfeitos per l’ódio més irracional. Chilamentas salvages. Apatuscos movimientos infrahumanos. L’horror d’un mundo sin Cristo feito gentata. No yeran guaires, tamien ye verdat. No sé quí ha feito es calculos que fan plegar en 10.000 u 15.000 os asistents ta l’akelarre, me pareixion muitos menos; periglosos, pero muitos menos. Mesmo hi yera ixe reús humano que preside una asociacion laicista zaragoçana. Una clica, per cierto, que buenacosa de subvencions publicas replega e fa servir edifícios publicos, mesmo centros escolars, t’as suyas asambleyas. Qué terrible be d’estar devantar-se toz os maitinos con tota ixa rábia n’o cuerpo, pensé. Sigo reçando per els, més que més per l’homenot que los preside.

He dito que no feré un analís d’unas Jornatas que no vivié, ye cierto, pero no puedo dixar de fer mencion de dos trobatas que me en plenon de goyo e asperança: a liccion de Teologia que me dion uns pelegrins franceses, que ni os ventecino hevan feito, e a liccion de Fe que me dion uns pelegrins iraquins. Buscave yo bella colla de libaneses, ixos cristianos almirables que saben fer d’a milícia a suya vocacion, quan me trobé con ixos atros cristianos que viven a Fe en a més terrible d’as condicions. Qué dos mensages ta vivir con autenticidat o cristianismo.

Rogo á Dios que me faiga més humil.

De verano

De verano no tiengo ordenador, ni acceso á internet ni ganas de tener-ne. De verano torno t’o lugar. Me hi retrobo con paisages d’ensuénio, con os amigos de siempre me hi retrobo. Estianyo, con a crisis, mesmo con gent que feva anyatas que no veyeva. Gent que, estianyo, con a crisis, veraneyan de nuevas en a casa d’os pairs, en a casa d’os lolos veranyan de nuevas. De verano torno t’o lugar. Hi veigo qué he perdito, qué no recobraré nunca, encara que hi torno malas que puedo, encara que hi torne siempre. Per ixo no escrivo agora sobre Rudi u Biel, Pérez u Rajoy. Ni sisquiera sobre os asperançatos que emplenan as plaças de Madrit á penar de l’ódio criminal d’os anticatolicos. De verano no tiengo ordenador, ni acceso á internet ni ganas de tener-ne. De verano torno t’o lugar. Me hi retrobo con paisages d’ensuénio, con os amigos de siempre me hi retrobo. Hi veigo qué viello m’he feito. O que he perdito hi veigo. O que no recobraré nunca defuera d’o ricuerdo hi veigo. De verano.

L'alma e os diners

Yera de dar: a gent ye blincata ascape cuentra a primer mida que han preso as nuevas Cortes —que ta esto prou que s’han entendito decamin— e que ye una indemnización por cesantía ta os deputaus que rematen o suyo mandato e no tiengan emplego. Dita indemnizacion no ye garra estopéncia: 2.967 euros mensuals, que podran cobrar tantos meses como anyatas estuvon de parlamentários, dica un maximo de 18.

Prou que l’alcuerdo ye una vergüenya, més que més en metat d’esta crisis. Pero lo problema ye que esta crisis e esta —e atras muitas— desvergüenyas d’os nuestros caporals no son que a conseqüéncia natural d’a corrupción moral que empesta, dende fa decadas, a la sociedat espanyola.

Una nacion que asesina os suyos fillos antes que no naixcan e a ixe crimen lo clama dreito; u que declara matrimónio a union de dos hombres u dos mullers e les atorga o dreito a afillar una mainada, negando a ixos ninons o verdadero dreito, o dreito a una família; una nacion que permite que toz os suyos guviernos se refirmen en partitos que o suyo unico ogetivo ye esfer ixa nacion e que altroxen de contino —toz os dos: os guviernos e os partitos nacionalistas— a Espanya; una nacion, a la finitiva, que no tiene atra politica que no seiga que enrestir cuentra a Religion, a Família e a Pátria se mereix esto e muito més.

Gemecamos —perdemés— agora que nos furtan os diners. Deverinos d’haver-nos devantatos —prestos— quan emprencipion a furtar-nos l’alma.

E agora qué?

Ya han feito garras as nuevas Cortes e no tardará guaire a haver-bi un nuevo guvierno regional; pero, de veras en será de nuevo?

Dinantes tenévanos o PSOE-PAR. Agora tenemos o PP-PAR. Coneixendo a breu —pero infame— história de l’autonomia aragonesa, será o PAR, de nuevas, qui mene a situacion. Encara que —formalment— esta vegata no se fique en o egecutivo.

Per agora, ya tenemos a Biel de president d’as Cortes e dando liccions de cómo han a comportar-sen as suyas sinyorias. Dimpués, tendremos a os caporals d’o PAR en as Direccions Generals, que una cosa ye renunciar a dentrar en o guvierno e unatra renunciar a dentrar en os negócios. A la fin, e como siempre, los tendremos en os titolars d’a prensa, acusatos de tota mena de corrupcions que no se judgaran pas, que ta ixo bel fiscal ye d’a família. En zagueras, e tamien como siempre, no será o unico partito politico que i veigamos.

Si no pudisen tanto —fisicament e intelectual— me’n irí on os enrabiatos ixos. Ye a hora d‘a reaccion.

Diploma d’Especializacion en Filologia Aragonesa

O Campus de Uesca impartirá o nuevo Diploma d’Especializacion en Filologia Aragonesa antes con antes. O nuevo estúdio de postgrau, que ferá garras decamin, ye conseqüéncia

d’as nesecidaz formativas que naixen d’a Lei de Luenguas d’Aragon. En este sentito, o títol de postgrau d’a Universidat de Zaragoça mira de formar mayestros e profesors t’a ensinyança de l’aragonés, e ufrir a qualificacion “que facilite l’acceso ta puestos de treballo en l’alministracion, médios de comunicacion, institucions u progectos culturals”, seguntes aclarion os profesors José Domingo Dueñas e Francho Nagore, decano d’o centro uescano e director d’o nuevo estúdio respeutivament. O títol busca tamien proporcionar una ensinynça especializata á toz es que deseyen afundar en o coneiximiento de l’aragonés.

Talment seiga este zaguer aspeuto o més important si nos femos cargo d’a breu existéncia que se le devina á la Lei de Luengas.

Caldrá asperar e veyer como fa garras o progecto, pero ye de celebrar que a Universidat de Zaragoça emprencipíe á albandonar a balloquera ignoráncia e a enatiça incompeténcia con que, durant decadas, tracton, u millor dito dispricion, a riqueça lingüística d’a nuestra region.

Con tot, una colla de gent que se fan clamar Asociación Lengua Común han feito publica a suya precupacion perque a Universidat “se plegue á politicas d’imposicion lingüistica”.

Se’n olbidan estes sinyors de que ta que b’haiga una luenga comuna ha d’haver-bi-ne belatras més, e que ixas atras luengas tamien tienen os suyos dreitos, digo yo; 

ademés, que ta esfender o castellano, ciertament luenga comuna de toz nusatros, no b’ha que enrestir cuentra as atras luengas espanyolas. Charran tamien d’a salmódia ixa d’a perda d’as variedaz locals. E digo salmódia, perque els nunca no han amonstrato garra interés ni respeuto per lo património lingüistico aragonés, que parixen desconeixer de raso quan s’atriven á afirmar que a denominacion luenga aragonesa no ye mica correuta perque as diferiéncias dialeutals no fan posible a suya normalizacion.

Pero bueno, vaigamos t’a ensúndia e aladiemos as fateças, que a notícia nos en plena de goyo. Ye d’asperar que, á la fin, contemos con una buena ferramienta t’a recuperacion e dignificacion d’a nuestra luenga que forme profesionals con a qualificacion neseçária ta fer, en traças e como cal, o muito treballo que b’ha pendient.

Ye urgent.

Islándia e Hongria

Una entrata breu. Dos parolas tasament: Hongria, Islándia. E muita invídia. Per diferents raçons, pero muita invídia.

Quí vivís en un país que a suya Carta Magna reconeix o Cristianimo como fuent primigénia d’as valuras nacionals.

Quí vivís en un país que judga á o suyo ex-primer ministro per haver menato a nacion t’a ruina.

Pero vivimos en Espanya. Una Espanya irreconeixible an que carranya ye sinonimo de vasuera. Una Espanya que nega as suyas radices, que as suyas feitas oblida. Una Espanya que se podreix porquiça en as plaças e n'as Cortes.

Ye a hora d’a reaccion.

O nuevo guvierno, a lei de luengas e l'académia

Pareix que una d'as conseqüéncias d'o previsible guvierno PP-PAR será a derogacion d'a lei de luengas e tot o que ella trayeva, académias incluyitas. Ye o que pasa quan s'apreva una lei sin consenso, no ya n'as Cortes, que ixo ye menos important, sino n'a sociedat, que ixo ye o grau.

Me deciva ahiere un amigo, partidário d'a CHA o pobrichon, que talment as nuevas Cortes respecten e mantiengan a lei, que dinantes os mesmos partitos no fiçon retacular a ensinyança d'o catalan en as comarcas orientals. No lo veigo probable. Ye verdat que o PP(SOE) ye especialista en trascar, remugar e fer que a gent accepte as iniciativas que o (PP)SOE apreva, pero no pareix este o caso.

O PAR no puede permitir-se una nueva escision e as demandas d'inconstucionalidat que os suyos concellos han empetato dixa muito claro quál ye o sentir d'a suya militáncia. Per lo que fa á o PP, á ixos no se les da mica a opinion d'os suyos militants, cierto, e podrian tradicionar-los una atra vegata como ya han feito en muitas ocasions; pero agora bi ye UPyD, que ha millorato prou os suyos reultatos, e UPyD ha feito bandera d'a derogacion d'a lei de luengas. O PP sabe que UPyD puede siguir sacando-le votos e a perda de votos sí que se le da arrienda á o PP. Ya lo hemos visto en Catalunya, si PXC puya, o PP fa agora d'o control d'a inmigracion l'axe d'a suya campanya, sin meter-sen royos per as suyas anteriors politicas de papels ta toz, mesmo ta's criminals.

L'actual lei de luengas yera mala, muito mala, cierto, pero lo nuevo guvierno no'n ferá una millor: o nuevo guvierno no ferá garra politica lingüistica; e a gent ni tartiran. Ixo ye o grau.