jueves, 27 de junio de 2013

Charles Péguy e a Ilésia moderna

Quan en 1905 se discutiva en Fráncia a lei t'a deseparacion entre a Ilésia e o estato, Charles Péguy —á qui caldrá trayer luego de nuevas ta esta humil bitacora— escrivió:
L'Eglise moderne a dans ces débats une situation beaucoup plus moderne que chrétienne, quelquefois toute moderne, et nullement chrétienne, et que là est tout le secret de sa faiblesse présente.
No hi puedo estar-bi més d'alcuerdo:

A Ilésia moderna tiene en ixos debates una situacion muito més moderna que no cristiana, bellas vegatas moderna de tot e mica cristiana, e allí bi ye tot o secreto d'a suya febleça present.

martes, 18 de junio de 2013

Estreno en Balbastro d'Un Dios prohibido

O viernes s’estrenó en o cine Cortés de Balbastro —e en atras trenta cambras espanyolas— a pelicla ‘Un Dios prohibido‘ que reconta a sanguinosa represion anticatolica que, entre atros mils de crimens, se manifestó en a castracion e asesinato d’o bispe Florentino Asensio, d’os seminaristas claretianos, os benedictinos d’o Pueyo e muitos laicos altoaragoneses, como Ceferino Jiménez Malla, ‘El Pelé‘, o primer beato gitan de toz es tiempos.
Con ixa terrible história o joven director Pablo Moreno ha feito una pelicla conmovedera, una d’ixas peliclas que, ademés d’entretener, pueden fer cambiar a concéncia de muita gent. Como explicava o própio director, Moreno coneixió a história d’os mártirs quasi per casualidat, quan o bispe Alfonso Milián lo convidó á fer una charradeta sobre as nuevas tecnologias e l’ensinyon o museu d’os mártirs claretianos; de seguida hi veyó que astí b’heva una pelicla.
O estreno nacional contó con a preséncia en Balbastro d’o director, miembros d’o equipo de direccion e os actors Mauro Muñiz, que interpreta á o Tio Pelé, e Bárbara Rodríguez, a suya filla. Toz els recibion o sincero aplauso de toz os espectadors que plenavan de tot o cine.
Bueno, talment no pas de toz. Perque entre as autoridaz —eclesiasticas e civils— que acudion t’a progeccion bi yera o jurato gran de Balbastro, o psoecialista Antonio Cosculluela á qui conto que no le faria guaire goyo que le ricordasen cómo actuavan os suyos correligionários en as envueltas d’a genocida II R.I.P.ublica. Perque, e como encertadament tornó á sinyalar o bispe Milián, Balbastro ye una una diocesis de mártirs, con 114 mosens asesinatos per a suya fe e per es que ye menister estraliar o suyo proceso de beatificacion.

jueves, 13 de junio de 2013

As pinturas murals de Sigena

Una atra entrata sobre os biens de l’Aragon oriental ilegalmemt retenitos en Catalunya. A Orden de San Juan de Gerusalem, propietária d’o Reyal Monestério de Sigena, ha cedito á o guvierno d’Aragon os dreitos ta reclamar a tornata d’as pinturas murals d’a Cambra Capitular d’este cenóbio que se troban en o Museu Nacional d’Arte de Catalunya.
Se cumple asinas a demanda feita per l’egecutivo regional ta poder emprencipiar as accions alministrativas e procesals neseçárias ta lograr a recuperacion d’as pinturas e a suya reintegracion en o devantdito monestério.
O guvierno d’Aragon quiere esfender a integridat d’o património d’a comunidat ya que os murals romanicos son una parti fundamental e indeseparable d’o Reyal Monestério, catalogato como Bien d’Interés Cultural e Molimento Nacional.
As pinturas d’a Sala Capitular datan de prencípios d’o seiglo XIII e tienen una valor excepcional. Una parti estió salvagement destruyita durant o saqueu e crema d’o monestério, per as cricas royas, en 1936 e a resta, graument danyatas, fuen rancatas e portiatas ta Barcelona, an que permaneixen en o Museu Nacional d’Arte de Catalunya.
L’accion d’o egecutivo aragonés se suma a l’aprevata este martes en Consello de Guvierno, quan s’alcordó solicitar tamien á es Obispatos de Uesca e de Balbastro-Monçon a cesion d’a propiedat d’es biens d’as suyas parróquias seqüestratos en o Museu de Lerida u a cesion d’as accions que calga en dreito ta poder reclamar a suya tornata. Que no seiga per demés.

lunes, 10 de junio de 2013

Una pelicla que cal veyer

A pelicla Un Dios prohibido, que ya se progectó o 21 de mayo en o Cine Farnese de Roma —o Papa Francho en recibió una cópia— e dimpuesas en o Palafox de Madrid, plega á la fin n'os cines de tota Espanya. Asinas, o 14 de júnio se hi veyerá en os siguients cines d’Aragon:

Balbastro (cine Cortes)
Monçon (cine Victoria)
Boltanya (Palacio de Congresos)
Sarinyena (El Molino)
Mequinença (Goya)
Zaragoça (cine Aragonia; cine Palafox).

Ye menister ir-hie. Ye menister fer memória. Ye menister aprender d’a história.


domingo, 2 de junio de 2013

Nueva senténcia sobre o património seqüestrato

Feva muito que no escrivive sobre o patrimonio aragonés ilegalment retenito en o museu de Lerida. Més que més, perque tot contina parellano: o bispe de Lerida fendo declaracions vergonyosas e os caporals políticos catalans fendo vergonyosas actuacions devant d’o vergonyoso siléncio d’os dirigents aragoneses.
Pero lo caso ye que —e truco— os tribunals continan dando a raçon á las reclamacions aragonesas e, asinas, este mesmo miércols 30 de mayo, o Tribunal Superior de Justícia d’Aragon (TSJA) ha refusato es recursos presentatos per lo guvierno regional catalan, o Consórcio d’o Museu de Lerida e a Diputacion d’ixa província cuentra a catalogacion per parti d’Aragon d’os biens artisticos d’as parróquias aragonesas que se troban retenitos en o Museu de Lerida, seguntes ha explicato á Europa Press Jorge Español, avogato d’os concellos de Peralta d’Alcofea e Berbegal.
O TSJA responde asinas á la impugnacion d’a Orden d’o Departamento d’Educacion, Cultura e Esporte d’o Guvierno d’Aragon d’o 28 de ginero de 2011, per a que s’alcordó declarar Biens Inventariatos d’o Património Cultural Aragonés 86 biens mobibles pertenecients á parróquias aragonesas d’a diocesis de Balbastro-Monçon, depositatos en o Museu de Lérida, Diocesano e Comarcal, seguntes a senténcia que resuelve o recurso d’a Generalitat á la catalogacion de 86 biens inventariatos, á la que ha tenita acceso Europa Press.
Atras nueu senténcias dictatas tamien o pasato miércols fan a mesma mencion á atros 24 biens declaratos d’interés cultural, e tamien á o frontal d’a ilésia d’o Salvador de Berbegal e á las tablas de Peralta d’Alcofea, ha explicato á Europa Press Español, tamien avogato de l’Asociación para la Defensa del Patrimonio Cultural Aragonés.
A senténcia ye impecable de tot e justiça, no permitindo que una comunidat autonoma ençarre en una coleccion indeseparable biens que perteneixen á propietários d’atras comunidaz autonomas, ha sinyalato Español.
Ta l’avogato, esta senténcia desacavalla á la finitiva o litígio de l’arte e permite a inmediata tornata de totas estas pieças ta Aragon. Manimenos, en veyendo o respecto que o guvierno regional de Catalunya ha demonstrato á tota hora per as senténcias judicials que no les satisfan prou nos esmaginamos que l’afer continará como dica agora.

martes, 28 de mayo de 2013

Unas parolas d'o vizconde de Chateaubriand

En uno d’os suyos discursos, concretament en o que fiço lo 21 de março de 1817 en a tribuna d’a Cambra d’os pars, François-René, vizconde de Chateaubriand sinyaló:
On peut attaquer la religion dans son culte, dans ses biens, dans ses ministres; mais on ne peut pas faire qu'une société subsiste sans religion. Un moine ignorant mais plein de foi peut fonder un empire; Newton, incrédule, pèsera les mondes, et ne pourra pas créer un peuple.
Ricordar-lo agora, quasi 200 anyatas dimpuesas, no ye per demés; ye l’avantaja d’os clasicos, que siempre fan buena honra:
Se puede enrestir cuentr’a religion en o suyo culto, en os suyos biens, en os suyos ministros; pero no se puede pas fer que una sociedat perviva sin religion. Un monge ignorant pero plen de fe puede fundar un império; Newton, incredulo, pesará os mundos, pero no podrá pas crear un pueblo.

viernes, 17 de mayo de 2013

Una reflexion sobre a fin d'a nuestra civilizacion

En o epilogo d’o tercer volumen d’a suya História d’a Civilizacion, o filosofo William Durant escrivió:
A great civilization is not conquered from without until it has destroyed itself within. The essential causes of Rome's decline lay in her people, her morals, her class struggle, her failing trade, her bureaucratic despotism, her stifling taxes, her consuming wars.
William James Durant. The Story of Civilization Vol. 3 Caesar And Christ. 1944.
Con ixa cita feva Mel Gibson emprencipiar en 2006 a suya impresionat pelicla Apocalypto. No ye mica difícil parar cuenta que a mesma alverténcia puede —e deve­— fer-se á la nuestra sociedat occidental que fa garras hue ent’o suicídio e a semision á o mal. Miremo-nos arredol —miremo-nos enta dintro— e tiengamos-lo muito present. Perque, no me digaz que no tos reconeixez en estas parolas: Una gran civilizacion no se destrui dende defuera dica que no s’ha destruyito ella mesma dende dintro. As causas esencials d’a decadéncia de Roma s’acumulan á la suya gent, á la suya moral, á la luita entre as suyas clases, á o fracaso d’o suyo comércio, á o suyo despotismo burocratico, á os suyos afogadors impuestos, á las suyas guerras infartables.