martes, 30 de marzo de 2010

Emprencípian as reaccions cuentr'a lei de luengas

Mientres que nusatros, en l’ária aragonesofona, pareix que no nos n’hemos enterato mica d’a lei de luengas, a gent de l’Aragon oriental emprencípian a fer garras, e no pas a favor d’o texto precisament.
Si fa bels dias os vecinos de La Codoñera, en Teruel, no dixavan que CHA fes un acto en o lugar ta explicar-hie dita lei, son agora nueu concellos d’o este d’Aragon os que han demandato a o Consejo Consultivo de Aragón a emision d’un dictamen preceptivo, e no pas vinculant, sobre a constitucionalidat d’a norma dato que, seguntes els, invade competéncias monecipals.
Se tracta d’os monecípios oscenses de Lascuarre e Fraga; os terolanos de Fórnoles, La Codoñera, La Fresneda, Torre del Compte e Valderrobres, e os zaragoçanos de Fayón e Nonaspe.
Deçaga d’a iniciativa ye o PP ―toz os concellos son guvernatos per ixe partito defuera de La Codoñera, que tien jurata gran d’o PAR― que fa, de nuevas buena preva d’a suya demagógia e incoheréncia. O senador popular Manuel Blasco, que ha alcompanyato a o representant legal d’os juratos grans ta o registro d’a Diputación General de Aragón ha dito a os meyos de comunicacion que os nueu concellos, a os que en pocos dias se podrian unir belatros, se creyen que a lei de luengas exerce una clara invasion n’a suya autonomia monecipal. Ha adibito que si o Partido Popular tien bel dia "capacidat de guvierno, derogará u modificará a lei".
A campanya t’as monecipals s’amana. O tema remata de fer soletas e nusatros, os que encara charramos aragonés, pareixemos haver-nos quedato zamuecos.

jueves, 25 de marzo de 2010

As mentiras d'o nacionalismo catalan


O nacionalismo catalan naix d’a mentira, apresigue a mentira e, doncas, nesecita d’a mentira ta continar existindo. No ye d’almirar que o guvierno catalan torne, una atra vegata, a manipoliar a nuestra história comuna ta poder mantener vivas as suyas barucas imperialistas.

Qualsiquier desincusa ye buena ta espardir as suyas falsedaz. Aproveitan agora o desinterramiento d’os reús d’o rei Pedro III d’Aragon. Asinas, en os primers estúdios feitos a coneixer per a Generalitat sobre o calavre reyal, han tornato a repetir as suyas cutianas mentiras e n’a nota de prensa facilitata per o guvierno catalan fevan mencion a o "rei Pere II el Gran" e, n’os textos historicos d’o dosier de prensa, bi incluyivan una biografia d’o monarca que empencipiava decindo que "estió rei de Catalunya, Aragon e Valéncia". Ademés, en o analís d’as fuesas reyals se parla "de reis catalano-aragoneses". En a web d’a Generalitat se incluyiva tamien un monografico sobre "Pere II el Gran" an que se charrava bellas vegatas d’a "Corona Catalano-aragonesa" e, de nuevas, d’os "reis catalano-aragoneses".
B’ha que ricordar que a denominacion correcta ye Pedro III, rei d’Aragon; Pedro I (u Pere I), rei de Valéncia u Pedro II (u Pere II), conde de Barcelona; pos un condato, e no atra cosa, yera Barcelona (Catalunya ni sisquiera teneva altalle garra entidat politica). O pasato mes de noviembre, en o primer episódio d’esta polemica, o catedratico d’História Antigua Guillermo Fatás, sinyaló que o feito de "que os catalans tenesen rey se deve a que o suyo sobirano yera rei, no pas a que Catalunya fues garra reino". O tamien catedratico d’História, d’a Universidat Autonoma de Barcelona, José Enrique Ruiz-Domènec sinyala que Catalunya "nunca no estió independient" e que "Corona d’Aragon" ye a denominacion adequata. Manimenos, muitos meyos de comunicacion tornavan a parlar de "Corona catalano-aragonesa" en comentar esta notícia.
Nusatros tenemos a verdat, pero els tienen o poder politico e o poder economico. No nos ne queda, una atra vegata, que resistir-ie firme.

miércoles, 17 de marzo de 2010

Salvages esferras cuentra os cristianos en Nigéria

A lo menos 500 labradors cristianos son estatos muertos a machetaços e crematos vivos per pastors musulmans en o estato de Plateau, Nigéria. O estato de Plateau, se troba entre o Norte, de mayoria musulmana, e o Sur, habitato més que més per cristianos.

As piors enrestitas han tenito puesto en os lugars de Zot e Dogo-Nahawa.
Muitas d’as victimas yeran mullers, belunas mesmo emprenyatas, e ninos de totas as edaz.
O Foro d’os Cristianos d’o Estato de Plateau ha denunciato a pasividat d’o exercito ta aturar una esferra que dura més d’una decada. A verdat, ye que millor caldria charrar de complicidat entre as autoridaz, políticas e melitars, e os asesinadors musulmans. De feito, esta mena de violéncia bi ha causato mils de muertos en o estato n’a zaguer decada, pero dengun no’n ye estato considerato taute, adibe o Foro d’os Cristianos.
O principal partito d’a oposicion nigeriana Action Congress (AC) pidió "accions concretas ta rematar con a impunidat" en puesto de "glarimas de crocodilo". Seguntes esta formacion, 5.000 personas son estatas asesinatas dende 2001 en a region de Jos.

jueves, 11 de marzo de 2010

Propuesta d'ortografia (e 2)

Decive, en o mensage anterior, que a propuesta d'ortografia d'o Instituto Aragonés de Filolochía me pareixeva prou buena, pos no, rectifico: dimpués d'haver-la leyita á bonico (e haver-la prevata "n'a intimidat"), la trobo prou fata.
Seré breu: esta propuesta me pareix incoherent de tot, tan centrata en l'adaptacion de neologismos que se'n olbida d'a luenga viva, pensata unicament ta justificar a existéncia d'una asociacion que s'atorga la oficialidat d'una académia quan no lo ye. Mica honra se fa asinas á la luenga, á la suya dignificacion e neseçária ensinyaça. Bels eixemplos:
-Se renúncia á la grafia J e G, á favor d'a grafia CH, ta representar o fonema palatal oclusivo xordo perque caldria fer un listato de parolas que s'escrivisen con G/J e atras que s'escrivisen con CH. Manimenos, sí se fa ixe listato ta saber qué parolas s'escriven con ZE/ZI en puesto de CE/CI (per cierto, belun me podria explicar qué raçons b'ha ta escrivir con z, e no con c, arabismos como alguacil u alacet? Qué ganas d'embolicar as cosas!)
-Tamien ye incomprensible no escrivir a G/J etimologica pero sí a QU etimologica, que presienta o mesmo problema (un charrador no puede saber, intuitivament, que s'escrive ricuerdo e no *riqüerdo). Apareixen, asinas, representacions tan fieriças como chent u psicolochía. Ospa, u s'escrive chen u s'escrive gent; u s'escrive sicolochía u s'escrive psicologia, no pas ixos mesclallos injustificables que no fan mica aduya á una dignificacion d'a luenga.
-Prou incoherent ye tamien escrivir puent con a T zaguera, pero escrivir pon u soben sin ixa letra.
-Cómo ye posible escrivir lición pero tamien escrivir accento? Per qué escrivir sciencia pero no, per eixemplo, amonstrar? Per qué escrivir filharmonía pero no rhinoceront? Per qué escrivir charrín-charrand pero no pas quand? Per qué escrivir tractar e tamien retrato? Cómo han decidito qué letras mutas cal representar e quáls no?
-Per qué se presientan como normativos localismos como ell, ells, bells, dotze, tretze, etc.?
-Per no charrar de representacions graficas como hopar per jopar u diocesi per diocesis holio per jolio, etc. que fan redir (u plorar).
Á la finitiva, una grafia que no dignifica o idioma (escrivir cheografía, adchunto u apocalipsi ni prestígia guaire l'aragonés ni fa mica parella con a pretension etimologista d'as atras solucions presas); una grafia que no ye mica practica (con tantas contradiccions e albitrariedaz se fa de prou mal escrivir); una grafia que tasament pareix feita ta diferenciar-se d'as grafias ya existents. Encara que ta ixo seiga incoherent arrienda.

viernes, 19 de febrero de 2010

Propuesta d'Ortografia


O Instituto de Filolochía Aragonesa ha feito publica a suya propuesta d'ortografia t'a nuestra luenga.
Dimpués d'una simpla golladeta -caldrá estudiar-la á bonico, prou que sí- me pareix un decumento de treballo prou sensato e realista (sí, m'asperave qualcosa pior, a verdat). Encara que no me creigo que o devantdito Instituto seiga una asociacion més legitimata que no as atras ta prener decisions sobre a normativizacion de l'aragonés, me creigo, tamien, que no ye o momento, data a situacion d'a luenga, ta continar con as pecinas personals, os protagonismos individuals e as posicions maximalistas que tanto mal han feito á l'aragonés.
S'ubre agora un tiempo ta o debate (ta fer enmiendas punchar aquí: ortografia). Sisquiera s'olbiden as qüestions personals, e entre toz sepamos amillorar o borrador presentato.

martes, 16 de febrero de 2010

A verdadera Andalucia

Dende este humil bloc tamien refirmamos o manifiesto que, respective a o verdadero pair d'a pátria andaluça, sinyan e esparden una colla d'andaluces de bien:

28-F, CON “EFE” DE FERNANDO
Nosotros, andaluces de las actuales provincias de Andalucía, orgullosos de nuestra
tierra, de nuestra identidad y de nuestras raíces amamos a nuestra Patria y queremos celebrar nuestro Día de Andalucía ofreciendo este manifiesto a todas las asociaciones, de la naturaleza que sean (juveniles, culturales, deportivas, sociales,y cualquier otro tipo de colectivos establecidos en nuestra comunidad autónoma, etcétera…), con la sola condición de que sean asociaciones que arraiguen en Andalucía, para que las mismas puedan adherirse a este Manifiesto desde el momento en que lo hacemos público y sin que se clausure bajo ningún plazo establecido.
Redactamos este Manifiesto para expresar pública, libre y voluntariamente que:
1º. Reconocemos como Padre de Andalucía a Fernando III “el Santo”, Rey de Castilla, Toledo, León, Galicia, Sevilla, Córdoba, Murcia, Jaén.
Siéndolo, en primer lugar, por las cualidades humanas que concurrieron en su personalidad histórica, reconocidas por sus vasallos y enemigos; pues, tal y como reza su epitafio, Fernando III el Santo fue “el más leal, el más verdadero, el más franco, el más esforzado, el más apuesto, el más granado, el más sufrido, el más humilde”. En segundo lugar, es Padre de Andalucía por la proyección histórica de su labor reconquistadora, incuestionable causa de nuestra actual Andalucía (progenitor inmediato de los Reinos de Jaén, Córdoba y Sevilla cuando los reconquistó por su propio brazo; ancestro mediato del resto de provincias hermanas que si no lo tienen como Padre, bien lo podrían tener como Abuelo). La paternidad histórica de Fernando III el Santo no puede rechazarse por ningún andaluz bien nacido; sólo un ignorante podría abjurar de su verdadero origen.
2º. Bajo la égida de la regia figura de Fernando III el Santo fueron felizmente reintegrados a España los territorios españoles que sufrieron siglos de infeliz y terrible esclavitud, sometidos a una cultura extraña y fanática, brutal e invasora que reconocemos como hostil a nuestras libertades y ajena a nuestro propio ser andaluces.
3º. Por las felices victorias del Rey Fernando III se establecieron en nuestro amado suelo patrio nuestros antepasados; solar que les fue arrebatado mediante una invasión: por la fuerza bruta, cruel y sanguinaria, y por la traición de algunos. Siglos y siglos de tinieblas fueron los que sufrió Andalucía, bajo un poder extraño que la sumergió en la noche más lóbrega y sórdida de la barbarie. Fernando III trajo la luz.
4º. Nos vemos forzados a reclamar la paternidad histórica de Fernando III el Santo, tras haber sido puesta en cuestión por nuestro Parlamento de Andalucía cuando, en 1983, impuso -en el Preámbulo del Estatuto de Autonomía para Andalucía- como “Padre” de la misma a un personaje partidista, que ni representa ni puede representar legítimamente a la totalidad del pueblo andaluz, por mucho que sus partidarios le presupongan una paternidad que dicho personaje –cuyo nombre silenciamos a propósito- no puede tener.
5º. Reclamamos que las autoridades políticas de la Comunidad Autónoma Andaluza reconozcan a Fernando III el Santo como indiscutible y exclusivo Padre de Andalucía. Será así como podrán suturar el abismo que la clase política abrió entre ella y el auténtico pueblo andaluz que dice representar. Para que la distancia que cada vez separa más a la clase política del pensar, el querer y el sentir del pueblo no se agrande más.
Y, para que ello surta efecto, suscribimos este manifiesto, el cual se hará público todos los 28 de Febrero, Día de Andalucía, para que todos los 28 de Febrero, éste como los que estén por venir, se escriban con “F” de Fernando, y no con “F” de Falso.

lunes, 8 de febrero de 2010

Vacáncias de Nadal

Sí, vacáncias de Nadal. Encara.
Perque hue, dia 8 de febrero, os deputatos e senadors que dicen representar-nos, as sinyorias que n'as suyas mans hemos dixato a soberania nacional, siguen de vacáncias.
Els, que con 7 anyos d'ocupar o escanyo ya tienen dreito á la maxima pension. Els que, antiparti, e á diferiéncia d'os atros espanyols, sí pueden compatibilizar ixa pension con qualsiquier atra. Els, que tienen totas as dietas e privilégios d'o mundo. Els que no fan sique votar, quan enciertan á ir ta l'hemiciclo, o que les marca o caporal d'o suyo partito, no pas o que les dicta a suya concéncia (¿en tienen de concéncia?) u l'interés d'os matutants que los esliyion. Els que tienen una piscina en o Senato, ordenadors de zaguera generacion, secretários ta aduyar-los en os suyos quefers, etc, etc, etc.
Tot esto en metat d'a pior d'as crisis.
Ta qué les pagamos ixos sueldos, ixas dietas, ixas pensions? A respuesta ye clara: ta que hue, dia 8 de febrero, continen de vacáncias de Nadal.
Viva a democrácia!